بنر صفحه اصلی

خراسان رضوی

مزیت ها، توانمندی ها و ویژگی های بخش های اقتصادی استان خراسان رضوی

استان خراسان رضوی به دلیل دارا بودن مزیت گردشگری زیارتی ویژه (بارگاه حضرت امام رضا(ع)) استانی متاثر از گردشگری زیارتی شناخته میشود. علاوه بر آن، ویژگیهای اقلیمی مربوط به کشاورزی و معدن، مزیتهای صنعتی و مزیتهای حوزه خدمات استان نیز وجود دارد. در شکل زیر منابع، مزیتها و توانمندی های استان خراسان رضوی به تفکیک بخشهای مختلف اقتصادی بیان شده است.


کشاورزی

 علی رغم اینکه استان خراسان رضوی در منطقه ای خشک و نیمه بیابانی قرار گرفته و مطابق با آمار رسمی میانگین بارندگی آن پایین تر از میانگین کشوری است، مقام اول تولید جو و پنبه، مقام دوم تولید چغندرقند، مقام چهارم تولید هندوانه، مقام چهارم تولید ذرت علوفهای و مقام اول تولید خربزه کشور را داراست. استان خراسان رضوی در محصولات زعفران، انار، پسته، بادام، انگور، گیلاس و آلو حائز رتبه های برتر در سطح کشور بوده و به نظر میرسد باید بیشترین توجه در هدایت آموزش های باغبانی در رابطه با این محصولات صورت گیرد. 


صنعت

اکثر ظرفیت های معادن استان بهره برداری نشده باقی مانده اند. این معادن شامل سنگ آهن، کائولن، کرومیت و گرانیت، به طور متمرکز در گناباد و سبزوار قرار دارند. در حال حاضر بهره وری فعالیت های معدنی استان پایین میباشد. بیشترین فعالیت های معدنی استان در دو شهر سرخس و خواف متمرکز شده است. عمده معادن و صنایع فراوری معدنی شامل سنگهای تزیینی، خاک های صنعتی، کارخانجات سیمان، طلا، کرومیت )فروکروم سبزوار(، کائولن  )کائولن شویی خراسان در تربت حیدریه(، کاشی و سرامیک، سنگ گچ، گچ خاکی، آهک میباشد. برآورد میشود کل اشتغال معادن استان حدود 7000 نفر باشد که در مجموع سهم اندکی در کل اشتغال استان داراست. همجواری اغلب معادن با روستاها مشکلات زیست محیطی عدیدهای را برای ساکنین ایجاد کرده است.


خدمات

بزرگترین بخش اقتصادی استان از نظر ارزش افزوده و اشتغال، بخش خدمات است. عمده خدمات در زمینه سفر، اقامت، پذیرایی و تولید سوغات حول محور گردشگری، بسط و توسعه یافته اند و حتی بخشهای دیگر نظیر صنعت و کشاورزی نیز از آن متاثر شده اند. علیرغم وجود این ظرفیت عظیم و منحصر به فرد، رشد بخش گردشگری بصورت نظام مند و هدفمند شکل نگرفته و حجم زیاد گردشگر و زائر سبب گستردگی خدمات عمومی شده است. در واقع این مزیت استان سبب نشده تا خدمات رقابتی تر و یا متفاوت تری نسبت به دیگر استانها ارائه گردد. این خدمات قابلیت بکارگیری و جذب بخش قابل توجهی از نیروی کار استان را دارا میباشند. 


معرفی مناطق مختلف استان خراسان رضوی از نظر نوع اقتصاد و اشتغال

معرفی مناطق مختلف استان خراسان رضوی از نظر نوع اقتصاد و اشتغال در شهرهای مختلف به 3 منطقه مختلف تقسیم بندی میشود که در ادامه در خصوص این مناطق و ویژگی های آنها توضیحات لازم داده شده است. با توجه به تحلیل های انجام شده در بخش های قبل میتوان اقتصاد اصلی استان را به سه منطقه تقسیم بندی نمود.

1-ناحیه شمالی استان شامل شهرستان های کلات، درگز، قوچان، چناران، فیروزه، خوشاب، جون، جفتای، شمال مشهد و نیشابور با محوریت کشاورزی )زراعت و باغداری(

2- ناحیه میانه استان، شامل شهرستان های فریمان، نیمه جنوبی نیشابور، سبزوار، داورزان، نیمه شمالی کاشمر و نیمه جنوبی مشهد با محوریت خدمات گردشگری، صنعت و معدن

3- ناحیه جنوبی استان شامل شهرستان های سرخس، تایباد، فریمان، زواره، تربت جام، تربت حیدریه، باخزر، خواف، رشتخوار، مه ولات، بجستان، خلیل آباد، بردسکن، گناباد و نیمه جنوبی کاشمر با محوریت کشاورزی و معدن

موقعیت جغرافیایی و اقلیمی استان بگونه ای است که تنوع اشتغال در آن با محوریت حوزه های خدمات گردشگری، کشاورزی، صنعت و معدن به چشم میخورد.


جمع بندی و پیشنهادات

استان خراسان رضوی با جمعیت بالغ بر 6 میلیون نفر و مساحتی حدود 7% کل خاک کشور یکی از مراکز مهم و قابل توجه در اقتصاد ایران در بخشهای خدمات، صنعت و کشاورزی به شمار می آید. این استان از دیرباز به عنوان یک منطقه پر اهمیت از لحاظ خدمات، کشاورزی و صنعت شناخته میشده است. خراسان رضوی همچنین دروازه شرق ایران و شاهراه ترانزیتی کالا در شمال شرق برای کشورهای آسیای میانه و افغانستان و پاکستان به شمار می آید. در گذشته این استان بخشی از راه ابریشم را شکل داده بود.  نسبت جنسیت آموزش دیدگان در استان خراسان، 63/11  درصد مردان و  36/89  درصد زنان را شامل شده که این نسبت نیز باید متعادل گردد. بیشتری رشته های آموزش داده شده در مراکز آموزش فنی و حرفه ای شامل برق صنعتی، خیاطی، آشپزی، تعمیرات خودرو، ساختمان، تعمیرات لوازم منزل، پرورش گیاهان گلخانه ای و تزیینی، نانوایی و دام و طیور است.