بنر صفحه اصلی

همدان

شماي كلي اقتصادي استان

از نقاط قوت استان میتوان به وجود ظرفیتهای ویژه در بخشهای کشاورزی)زراعت، باغداری، دامداری( گردشگری، پزشکی، صنایع دستی، تولید مصنوعات چوب، چرم ,پوشاک اشاره کرد. از مهم ترین بخشهای با پتانسیل ایجاد اشتغال بالا به دلیل دارا بودن جاذبه های فراوان تاریخی و طبیعی در استان همدان بخش گردشگری است که به دلیل اهمیت آن و پرداختن نهادهای مرتبط با این بخش بویژه میراث فرهنگی و گردشگری در سالهای گذشته و نیز سعی در شناساندن همدان به عنوان یک مقصد گردشگری مهم آنرا در سال 2018 به پایتخت گردشگری کشورهای آسیایی تبدیل کرده است.

کشاورزی استان

خاک حاصلخیز باعث شده تا پتانسیل لازم در استان همدان جهت رشد و توسعه فعالیتهای کشاورزی مانند، آبزی پروری )ماهیان سرد آبی و گرمابی(، محصولات باغی )انگور، گردو، آلو، زردآلو(، محصولات زراعی )نظیر سیب زمینی، گندم، یونجه، چغندر( و انواع گیاهان زینتی و دارویی وجود داشته باشد. در سالهای اخیر کمبود آب باعث مهاجرت برخی از کشاورزان به شهرستانها و شهرهای بزرگ گردیده و این امر در مناطقی که دارای سطح زیر کشت مکانیزه تر و یا دسترسی به آب بیشتری دارند کمتر مشاهده میشود. 

مهمترین رتبه های استان همدان در تولید محصولات کشاورزی کشور:

رتبه اول تولید گردو - رتبه دوم تولید کشمش - رتبه سوم تولید انگور- رتبه اول تولید سیب زمینی - رتبه سوم تولید یونجه - رتبه پنجم آلو و شلیل - رتبه اول سیر- رتبه سوم گیاهان دارویی- رتبه سوم جو


صنعت

دربسیاری از موارد در استان همدان مشاهده میشود بسیاری از واحدهای بزرگ کسب و کاری بدلیل کاهش دادن مالیات خود و همچنین تخفیف گرفتن در این بخش تولید خود را به چند بخش صنفی کوچکتر تبدیل میکنند تا بتوانند از مزایای ارزان قیمت تری استفاده کنند . از دیگر ویژگی های صنایع استان همدان صنعت پوشاک میباشد که علاوه بر کارخانه های تولید مواد خام تولید کنندگان بسیاری نیز در استان در این زمینه اشتغال دارند. در حال حاضر استان همدان در تولید جوراب بویژه شلوار جین ، مانتو و جوراب از جایگاه قابل قبولی در کشور برخوردار است. در سالهای گذشته صنعت ساخت قطعات لاستیکی در رزن و ساخت ادوات کشاورزی در همدان رشد بسیار چشمگیری داشته است اما بنابر هر دلیلی بیش از نیمی این واحدها غیر رسمی میباشند . از زیر ساختهای مناسب در استان همدان میتوان به وجود شهرک های صنعتی مختلف در اطراف همدان و شهرستان های آن اشاره کرد که شامل کارخانه های تولید محصولات غذایی، مجتمع فولاد و پتروشیمی اشاره کرد.


خدمات استان

بخش خدمات استان همدان را میتوان به چهار بخش اصلی تقسیم کرد کرد که عبارتند از اصناف، بازرگانی، گردشگری و درمان. منظور از اصناف در واقع تمامی صنوف خدماتی و توزیعی هستند که نوع و ماهیت کار آنها خدماتی است. البته در ادامه مهمترین این صنوف بیان خواهند شد. از زیرساخت های موجود دراین بخش میتوان به هتلها، بیمارستانها، دانشگاهها و پارکهای استان همدان که بواسطه افزایش سرمایه گذاری در این بخش روند روبه رشدی را در همدان تجربه میکنند، اشاره کرد. بخش خدمات همدان به دلیل دارا بودن بیش از 40 درصد از مشاغل کل استان از اهمیت ویژهای برخوردار است و میتوان با جهت دهی مناسب در این بخش افزایش اشتغال به وقوع بپیوندد.

مهمترین و بیشترین رسته های بخش اصناف در استان شامل موارد زیر میباشد:

تولید و توزیع پوشاک

تولید و توزیع کیف، کفش و مصنوعات چرمی

خدمات مسکن و ساختمان

تولید و فروش مصنوعات چوبی

ساخت و فروش جواهرآلات

تولید و فروش فرش دستباف

آجیل و خشکبار)شیرینی(

خدمات اتومبیل

خدمات حمل و نقل درون شهری و برون شهری

روند و نقاط عطف اقتصاد و اشتغال استان

با توجه به موقعیت جغرافیایی استان همدان و نیز آب و هوای مناسب، دارا بودن دشت های وسیع، زمینهای با استعداد کشاورزی، دسترسی به آب در مناطق باغداری و وجود روستاهای کوهستانی بیشترین سهم اشتغال استان همدان بر پایه کشاورزی و تولید شکل گرفته است. وجود این مزیتهای طبیعی، همچنین مزیتهای مناسب جهت ارائه خدمات مختلف مانند گردشگری و نیز تولیدیهای خرد و کوچک در سرتاسر استان به ویژه شهر همدان و روستاهای شهرستانهای ملایر، بهار و رزن موجب شده تا دو نوع منطقه اقتصادی در استان شکل بگیرد. این مناطق عبارتاند از:

-1 منطقه اول استان)سبزرنگ(: بخش کشاورزی با محوریت زراعت و دام سبک در شمال منطقه اول استان شامل شهرستانهای رزن، کبودرآهنگ، فامنین، بهار و بخشهایی از اسدآباد و جنوب منطقه اول با محوریت باغداری، دام سنگین و سبک، زنبورداری ومرغداری های صنعتی که شامل شهرستانهای تویسرکان، ملایر و نهاوند میباشد.

2. منطقه دوم )نارنجی رنگ( بخش مرکزی استان میباشد که اشتغال آن با محوریت تولید ومشاغل خانگی کوچک)صنایع کوچک( شکل گرفته و مرکز آن شهر همدان و قسمتهایی از بهار و کبودرآهنگ میباشد. عمده خدمات اشتغالزا در این بخش حول محور انواع تولید و خدمات میباشد.


جمع بندی و پیشنهاد

استان همدان با اقتصادی مبتنی بر صنعت و خدمات و با در نظر گرفتن تمامی مزیتها و ویژگیهای خود در حال حاضر با نرخ بیکاری بالا وضعیت چندان مناسبی از این منظر ندارد. بنابراین گزارش حاضر با در نظر گرفتن جایگاه نهادهای عرضه کننده نیروی کار از جمله سازمان فنی و حرفهای اهمیت بسیار ویژهای پیدا میکند. تمرکز آموزشهای فنی و حرفه ای در بخش تولید بوده است در حالی که در سایر حلقه ها تقاضای قابل توجهی وجود دارد و تقریباً مغفول مانده است. بزرگترین خلاء هم مربوط به فروش، بازاریابی و طراحی است که به جرأت اقدامی نشده است. مشکلات حوزه فنی و حرفهای استان به صورت اختصار به شرح زیر میباشند. 

عدم تطابق کامل عرضه و تقاضا به دلیل عدم آگاهی طرفین از توانمندیهای و نیازهای یکدیگر

کمبود تجهیزات در رشته های مرتبط با صنعت

عدم مهارت کافی در مربیان و یا ضعف در انتقال دانش

ناکارآمد بودن و قدیمی شدن برخی استانداردها و عدم بازنگری در آنها

هزینه های بالا و معمولا بدون هدف در سالهای گذشته

تغییر نیازهای آموزشی در سالهای گذشته و جا ماندن مهارت مربیان و تجهیزات از صنعت

عدم تامین مواد اولیه در رسته هایی که مهارت آموزی در آنها طولانی مدت میباشد