بنر صفحه اصلی

البرز

اطلاعات بخشهای اقتصادی استان

بخش عمده اشتغال استان البرز در حوزه خدمات و سپس در صنعت قرار دارد و کمترین میزان اشتغال در بخش کشاورزی است. سهم اشتغال در بخش خدمات در استان البرز کمی بالاتر از میانگین کشور است.  همچنین در بخش صنعت، اشتغال این حوزه در استان نسبت به میانگین کشور بالاتر است که نشان میدهد البرز یک استان صنعتی محسوب میگردد. در بخش کشاورزی نیز اشتغال استان در مقایسه با کشور بسیار پایینتر میباشد.



صنعت

نزدیکی و دسترسی به قطب اقتصادی صادراتی کشور از طریق منطقه ویژه اقتصادی فرودگاه پیام و برخورداری از بزرگترین شهرک های صنعتی در کشور )شهرک صنعتی اشتهارد(  از قابلیت های استان در حوزه صنعت است. وجود بیش از شش شهرک صنعتی و مناطق متعدد کارگاهی، نزدیکی به پایتخت، وجود کسب وکارهای برتر و منحصر به فرد از نکات قابل توجه در زمینة صنعت در استان است. اطلاعات آماری و یافته های میدانی نشان میدهد که استان در حوزة فرآوری و تولید محصولات آردی، تولیدات الکترونیکی، برخی حوزههای دارویی و پزشکی، و نیز کالاهای و ماشین آلات صنعتی و خودرو برجستگی ویژه ای در مقایسه با سایر استانها دارد



کشاورزی

در 1395 استان البرز با تولید 1489.7 هزار تن محصولات زراعی، 522.5 هزار تن محصولات باغی و 1635 تن محصولات شیلاتی سهم 3.2 درصدی از صادرات محصولات کشاورزی از کل صادرات کشور در حوزه کشاورزی داشته است. همچنین از قابلیت های دامی این استان در سال 95 میتوان به تولید 25.7 هزار تن گوشت قرمز، 577.7 هزار تن شیر خام، 34.8 هزار تن گوشت مرغ، 94.8 هزار تن تخم مرغ و عسل به میزان 258 تن اشاره نمود. به دلیل گسترش واسطه گری و توسعه ساخت و سازهای مربوط به ویلاهای شخصی در مناطق خوش آب و هوای استان البرز، افزایش قیمت زمین موجب شده است که هزینة فعالیت در حوزة کشاورزی بالا رفته و در بسیاری از حوزه ها به صرفه نباشد. سهم بخش کشاورزی در اشتغال استان تنها 2.6 درصد بوده که با توجه به محدودیت های منابع طبیعی مانند آب، زمین، نیروی انسانی ماهر، تجهزات و ماشین آلات کشاورزی و غیره، کسب و کار در حوزه کشاورزی چندان جذابیت ندارد.



خدمات 

بیشترین مشاغل مورد تصدی حوزه خدمات مربوط به فعالیت های عمده فروشی و خرده فروشی، ساختمان و حمل و نقل و انبارداری و لجستیک است. بررسی آماری اشتغال در زیربخشهای صنعتی مربوط به خدمات نشان میدهد که استان البرز در تمامی زیربخش های مرتبط با خدمات دارای تمرکز نسبی مکانی مشاغل است، بطوریکه در حوزة مشاورین املاک و کسبوکارهای مرتبط با ساختمان تا بیش از دو برابر حد معمول کشور تمرکز اشتغال در این استان وجود دارد. به طور مشابه در حوزة تحقیق و توسعه، هنر و سرگرمی، فناوری اطلاعات و ارتباطات نیز استان البرز در مقایسه با کشور از تمرکز فعالیتها برخوردار است. بیشترین واحدهای صنفی ثبت شده در استان البرز به صنف مشاورین املاک و خواروبار فروشان تعلق دارد. در رابطه با واحدهای صنفی خدماتی بیشترین فعالیت مربوط به رسته شغلی مشاورین املاک، در واحدهای توزیعی خواروبار فروشان و در واحدهای تولیدی تولیدکنندگان پوشاک و کیک و شیرینی میباشند. استان البرز دارای ظرفیت های مناسبی در حوزه خدمات و توسعه کسب و کارهای مبتنی بر استارت آپها، فناوری اطلاعات، گردشگری، خدمات شهری، بوم گردی، خدمات ورزشی و سرگرمی است.


روند و نقاط عطف اقتصاد و اشتغال استان

استان البرز به واسطه موقعیت جغرافیایی و قابلیت های بالقوه در زمینه های مختلفی چون نیروی انسانی متخصص، مراکز علمی و فناوری، ظرفیت های گردشگری و طبیعی، صنایع و... دارای مزیت نسبی و رقابتی نسبت به سایر استانهای کشور میباشد. از جمله این مزایا میتوان به موارد ذیل اشاره نمود:

- دسترسی آسان به امکانات آموزشی، بهداشتی، درمانی، نیروی انسانی متخصص. استقرار صنایع استراتژیک و بزرگ و حضور شرکت های خارجی و بین المللی.

- وجود جاذبه های گردشگری طبیعی و قابلیتهای آب و هوایی و اقلیمی.

- واقع شدن در شاهراه های ارتباطی کشور.

- بالاترین گردش مالی بعد از استان تهران در کشور.

- دسترسی به فرودگاه های بین المللی: پیام، امام خمینی، مهرآباد، فرودگاه خصوصی آزادی.

- وجود 9 شهرک صنعتی و 3500 واحد صنعتی در استان.

- دسترسی به جمعیت ساکن در تهران و تامین امنیت سرمایه گذاری از نظر جمعیت مصرف کننده.

- وجود بستر مناسب جهت ایجاد قطب سوم خودروسازی کشور در شهرهای نظرآباد و اشتهارد.

- برخورداری از بزرگترین پارک فناوری کشور و دانشگاهها، پژوهشگاه ها و مراکز علمی معتبر در کشور.

-وجود منطقه ویژه اقتصادی پیام و فرودگاه بین المللی پیام و نقش آن در صادرات محصولات تولیدی به سایر کشورها.

- وجود مراکز تحقیقاتی پزشکی هستهای در کرج و فعالیت آن در زمینه پزشکی و کشاورزی هسته ای.



تحلیل عرضه و تقاضای نیروی کار زنجیره کسب و کار

یکی از هدف های اصلی طرح، بررسی و ارزیابی دو سوی عرضه و تقاضای نیروی کار در سطح استان میباشد. متناسب با کسب وکارهای شکل یافته در هر منطقه تقاضای نیروی انسانی آن شکل خواهد گرفت. وجود چنین تقاضایی متناسب با نیازهای کسب وکارهای مذکور خواهد بود بطوری که عرضه صحیح و مؤثر نیروی انسانی را طلب میکند. با ورود به سطح استان و تحلیل های میدانی صورت گرفته، این نوع تقاضا و عرضه نیروی انسانی بصورت هدفمند و متناسب با زنجیره ارزش کسب وکار بررسی میشود. لذا این بخش سعی دارد تا با بکارگیری مدل زنجیره ارزش محصولات یا خدمات مرتبط با رسته فعالیت های اولویتدار در جهت سنجش و بیان واقعیت های منطقه گام بردارد. همانطور که در جدول زیر نشان داده شده است دو طرف عرضه و تقاضای نیروی کار به تفکیک مورد بررسی قرار خواهند گرفت.

جمع بندی و پیشنهادات

عدم تناسب بین عرضه و تقاضای نیروی کار زنجیره کسب وکار در بخش فنی و حرفه ای استان بیشتر در رسته های خدمات شهری )اجتماعی، سرگرمی و بومگردی(، فراورده ها و محصولات آردی، فراورده های دامی، فنی و حرفه ای، خدمات ورزشی، حمل و نقل، لجستیک و انبارداری، صنایع پایین دست پتروشیمی، شیلات میباشد. همچنین رسته های پوشاک، فناوری اطلاعات، صنایع تبدیلی و تکمیلی محصولات کشاورزی، محصولات گلخانه ای، قطعات خودرو، خدمات فنی و مهندسی کشاورزی و تا حدودی چاپ و نشر و خدمات بسته بندی از وضعیت بهتر و مناسبتری برخوردار هستند. در این قسمت از گزارش به برخی از مشکلات بخش فنی و حرفه ای استان البرز اشاره میگردد.

-عدم مطابقت عرضه و تقاضای نیروی کار به دلیل ارائه آموزش های ناهمسو با دینامیک اشتغال و رسته های اولویتدار استان توسط سازمان آموزش فنی و حرفه ای.

- عدم وجود استانداردهای کوتاه مدت شایستگی و مشکلاتی در استانداردهای آموزشی کمتر از 60 ساعت که منجر به صدور مدرک و گواهی مهارتی نمیشود.

- وجود مشکلاتی در سازوکار و سقف میزان حق التدریس مربیان در خصوص استانداردهای جدید و مرتبط با دینامیک اشتغال استان.

- بهره وری پایین ناشی از ظرفیت های آموزشگاه های آزاد به دلیل کمبود زیرساخت و تجهیزات مورد نیاز و همچنین رویکرد انتفاعی و صرفا درآمدزایی این آموزشگاه ها در بخش آموزشهای فنی و حرفه ای.

- واگذاری بخش مهمی از آموزش های مهارتی به آموزشگاه های آزاد فنی و حرفه ای که با رسته های اولویت دار کسب و کار و اشتغال استان همخوانی ندارد.

- کمبود زیرساخت و تجهیزات در رشته های مرتبط با چاپ و نشر و بسته بندی، فراورده ها و محصولات آردی صنایع پایین دست پتروشیمی و شیلات.

- عدم بازنگری، بروزآوری، ناکارآمدی و قدیمی بودن برخی از استانداردهای آموزش فنی و حرفهای. 

- عدم همسویی و انطباق برخی آموزشهای فنی و حرفهای با ظرفیتهای اشتغال، تقاضای نیروی کار و رستههای اولویتدار کسب و کار استان البرز.

- موازی کاری و عدم همکاری برخی از دستگاه ها و نهادهای دولتی از جمله اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان البرز در رسته گردشگری و سازمان جهاد کشاورزی استان البرز در رسته شیلات در خصوص بهره گیری از ظرفیت های آموزش فنی و حرفه ای و واگذاری آموزش نیروی کار مورد نیاز به این سازمان.

پیشنهاد میشود راه کارهای کاربردی بیشتری  در سه بخش: 1- زیرساختها، تجهیزات و مقررات، 2- اصلاح و تدوین استانداردهای آموزشی، 3-نهادسازی و ایجاد زنجیره اتصال بازار ارائه شود.